Yochai Birnbaum, MD ∙ Carl J. Lavie, MD
رژیم غذایی در میان قابل اصلاح‌ترین عوامل تعیین‌کننده خطر بیماری‌های قلبی عروقی قرار دارد، با این حال، شواهد موجود گسترده، متناقض و تحت تأثیر عوامل مخدوش‌کننده مشاهده‌ای است. این بررسی روایی، شواهد مربوط به اجزای غذایی بحث‌برانگیز و الگوهای غذایی اثبات‌شده برای سلامت قلب را ترکیب می‌کند.
مصرف متعادل تخم‌مرغ در یک الگوی غذایی با کیفیت بالا قابل قبول است؛ روش تهیه به طور معناداری خطر را تغییر می‌دهد.
مصرف منظم قهوه در حد متوسط، خنثی تا نسبتاً کم محافظت‌کننده قلب است؛ فرآورده‌های بدون فیلتر، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL-C) را از طریق احتباس دی‌ترپن افزایش می‌دهند.
هیچ آستانه ایمنی برای فواید قلبی عروقی برای الکل نمی‌توان تعیین کرد؛ نوشیدن زیاد الکل به طور مداوم مضر است.
رژیم‌های غذایی کم کربوهیدرات و کتوژنیک پارامترهای متابولیک منتخب را بهبود می‌بخشند، اما نگرانی‌هایی را در مورد افزایش پایدار LDL-C و آپولیپوپروتئین B، به ویژه با جایگزینی درشت مغذی‌های مشتق شده از حیوانات، ایجاد می‌کنند.
مکمل امگا ۳ خطر بیماری عروق کرونر قلب و انفارکتوس میوکارد را به صورت وابسته به دوز کاهش می‌دهد؛ خطر فیبریلاسیون دهلیزی در جمعیت‌های پرخطر به فرمولاسیون‌های با دوز بالا محدود می‌شود.
رژیم‌های غذایی مدیترانه‌ای و رویکردهای غذایی برای توقف فشار خون بالا (DASH) قوی‌ترین شواهد را برای کاهش خطر قلبی عروقی دارند.
رژیم غذایی Portfolio کاهش غیر دارویی مؤثری از چربی خون ارائه می‌دهد.
کیفیت کلی الگوی غذایی، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را با اطمینان بیشتری نسبت به هر غذا یا ماده مغذی واحد پیش‌بینی می‌کند.
The American Journal of Medicine. Articles in Press. October 01, 2026
نکاتی در مورد، الگوهای کلی تغذیه برای سلامت قلب که اهمیت بیشتری نسبت به مواد مغذی خاص دارند
Frank B. Hu, MD, PhD, Professor and Chair of Department of Nutrition at Harvard T.H. Chan School of Public Health and Chair of the Scientific Statement
بر اساس بیانیه علمی منتشرشده توسط «کالج قلب‌شناسی آمریکا» در نشریه تخصصی و اصلی آن (JACC)، پیروی از یک الگوی غذایی سالم و متعادل — به‌جای تمرکز بر مواد مغذی یا خوراکی‌های خاص — برای حفظ سلامت قلب حیاتی است. رژیم‌های غذایی باید شامل غذاهای گیاهی با حداقل فرآوری، چربی‌های سالم و پروتئین‌ها باشند و در عین حال، مصرف غذاهای سرشار از نشاسته‌های تصفیه‌شده، قندهای افزودنی، سدیم یا چربی‌های ناسالم، و همچنین غذاهای به‌شدت فرآوری‌شده با کیفیت تغذیه‌ای پایین را محدود کنند.
تغذیه نامناسب یکی از عوامل خطر اصلی برای بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) محسوب می‌شود و اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی، اقدامی ضروری برای پیشگیری اولیه و ثانویه از این بیماری‌ها به شمار می‌آید. با این حال، مفهوم رژیم غذایی «سالم برای قلب» در طول زمان از رویکردهای متمرکز بر مواد مغذی به استراتژی‌های جامع‌تر، مبتنی بر غذا و الگو که پیشرفت‌ها در درک رابطه پیچیده بین رژیم غذایی و سلامت قلبی-عروقی را بهتر منعکس می‌کنند، تکامل یافته است.
اخیراً، توصیه‌های راهنما از مواد مغذی فردی به الگوهای غذایی کلی تغییر یافته‌اند، و شواهد قوی از انواع الگوهای غذایی سالم، از جمله رژیم غذایی مدیترانه‌ای و رویکردهای غذایی برای توقف فشار خون بالا (رژیم غذایی DASH) پشتیبانی می‌کنند. این الگوها عموماً بر سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، آجیل، حبوبات، منابع پروتئین سالم و چربی‌های غیراشباع برای کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی تأکید دارند.
این بیانیه علمی شواهد موجود در مورد تغذیه و سلامت قلب و عروق، از جمله درشت مغذی‌ها، ریز مغذی‌ها، الگوهای غذایی، غذاهای فوق فرآوری شده و مداخلات مبتنی بر تغذیه نوظهور را بررسی می‌کند و توصیه‌های اجماعی در مورد گنجاندن غذا و سلامت در بحث‌های پزشک/بیمار در مورد پیشگیری و مدیریت بیماری‌های قلبی ارائه می‌دهد.
رژیم غذایی و تغذیه نقش محوری در پیشگیری و مدیریت سندرم متابولیک قلبی عروقی-کلیوی، که شامل بیماری‌های مرتبط مانند بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت، چاقی و بیماری مزمن کلیه است، با تأکید بر الگوهای غذایی گیاهی، مصرف سدیم کمتر و محدود کردن غذاهای فرآوری شده با کیفیت تغذیه‌ای پایین، ایفا می‌کنند.
دسترسی به غذاهای سالم، مقرون به صرفه بودن و سایر محرک‌های اجتماعی سلامت به طور قابل توجهی بر کیفیت رژیم غذایی تأثیر می‌گذارند. امنیت غذایی باید در چهار حوزه در نظر گرفته شود: در دسترس بودن، مقرون به صرفه بودن، دسترسی و استفاده از غذاهای مغذی.
خطر قلبی عروقی کمتر تحت تأثیر درصد کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها یا پروتئین مصرفی و بیشتر تحت تأثیر کیفیت کلی تغذیه، منابع غذایی و میزان فرآوری قرار می‌گیرد.
شواهد موجود از جایگزینی چربی‌های اشباع شده با چربی‌های غیراشباع، به ویژه از منابعی مانند روغن‌های گیاهی مایع، آجیل، دانه‌ها و ماهی، و اولویت دادن به غلات کامل و سایر غذاهای پرفیبر پشتیبانی می‌کند. غذاهای سرشار از چربی اشباع، نشاسته تصفیه شده و قندهای افزوده باید محدود شوند.
نوشیدنی‌هایی را انتخاب کنید که از سلامتی پشتیبانی کنند. سلامت قلب و عروق با اولویت دادن به آب و سایر نوشیدنی‌های بدون قند و محدود کردن نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر. مصرف متعادل قهوه یا چای می‌تواند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد. مصرف الکل به طور کلی باید محدود یا اجتناب شود.
آگونیست‌های گیرنده GLP-1 می‌توانند کاهش وزن قابل توجه و فواید قلبی عروقی ایجاد کنند، اما یک رژیم غذایی غنی از مواد مغذی و با کیفیت بالا در طول درمان همچنان مهم است. مصرف کافی پروتئین، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی برای حفظ سلامت کلی و جلوگیری از کمبودهای تغذیه‌ای ضروری است.
برنامه‌های “غذا دارو است” که غذای مغذی را به عنوان مداخلات بالینی ارائه می‌دهند، می‌توانند کیفیت رژیم غذایی را بهبود بخشند و شواهد فزاینده‌ای از فواید آن برای نتایج بالینی وجود دارد. اجرای موفقیت‌آمیز مستلزم ادغام این برنامه‌ها در سیستم‌های مراقبت‌های بهداشتی و توسعه رویکردهای پایدار در محیط‌های متنوع است.
“در نهایت میتوان گفت، تغذیه سالم برای قلب به معنای تمرکز بر یک ماده مغذی یا غذای واحد یا پیروی از آخرین روند غذایی نیست. آنچه بیش از همه اهمیت دارد، کیفیت کلی رژیم غذایی است – الگویی ثابت از انتخاب‌های غذایی سالم که از سلامت قلبی-متابولیکی پشتیبانی می‌کند و در طول زمان پایدار است.”
American College of Cardiology. Sep 30 2026
