تازه های پزشکی

پارگی لایه داخلی (Dissection) شریان سلیاک

Akshat Agrawal, M.D., M.P.H., Kimberly Foust, M.D

مردی ۷۲ ساله با سابقه فشار خون بالا و چربی خون (هیپرلیپیدمی) که به‌خوبی تحت کنترل بودند و همچنین آنوریسم پایدار آئورت صعودی، به دلیل درد شدید و ناگهانی در ناحیه اپی‌گاستر (سر دل) پس از جابه‌جایی جعبه‌ها در منزل، به بخش اورژانس مراجعه کرد. درد پیش از رسیدن به بیمارستان ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول کشیده بود و با تهوع، استفراغ یا ناراحتی شکمی همراه نبود. بیمار سابقه مصرف سیگار نداشت. فشار خون او ۱۶۴/۸۹ میلی‌متر جیوه بود. در معاینه فیزیکی یافته غیرطبیعی خاصی مشاهده نشد. سطح تروپونین طبیعی بود و نوار قلب (الکتروکاردیوگرام) تغییرات ایسکمیک نشان نمی‌داد. سطح لاکتات سرم در زمان پذیرش بررسی نشد. به دلیل نگرانی از احتمال دیسکسیون آئورت، آنژیوگرافی با توموگرافی کامپیوتری (CTA) از قفسه سینه، شکم و لگن انجام شد. این اسکن‌ها دیسکسیون شریان سلیاک را همراه با اتساع آنوریسمی زمینه‌ای نشان دادند (پنل A، نمای آگزیال؛ پنل B، نمای کورونال؛ و پنل C، نمای ساژیتال). همچنین اتساع آنوریسمی در آئورت شکمی (بخش زیر کلیوی) و شریان ایلیاک مشترک راست (بخش دیستال) مشاهده شد. تشخیص دیسکسیون خودبه‌خودی و ایزوله شریان سلیاک مطرح شد؛ عارضه‌ای عروقی و نادر با پیش‌آگهی مطلوب که معمولاً با درمان محافظه‌کارانه بهبود می‌یابد. بیمار توسط جراح عروق ارزیابی شد و درمان دارویی توصیه گردید. درمان با کلوپیدوگرل و داروهای ضد فشار خون تجویز شد و درد عود نکرد. هنگام ترخیص، انجام CTA پیگیری در ۶ ماه آینده برای پایش احتمال ترومبوز، تنگی یا تشدید اتساع آنوریسمی برنامه‌ریزی شد.

N Engl J Med 2026;395: e15. September 12, 2026. VOL. 395 NO. 11